Stop met pseudopsychologie over ‘de narcist’

Als er íets is wat ik helemaal spúúgzat ben, zijn het wel pseudopsychische platforms die hooggevoelige mensen bijna wegzetten als ‘perfecte lieftallige engelen’. Als tegenhanger van deze ultieme menswezens pakken ze vaak ‘de narcist’ erbij, min of meer omschreven als ‘verderfelijk, zonder empathie, hopeloos’. Je zou maar net te horen hebben gekregen dat je een narcistische persoonlijkheidsstoornis hebt, je internetbrowser openen in de hoop een artikel te vinden dat je herkenning geeft, op weg helpt, advies geeft en dan alleen maar op dit soort meuk stuiten. Waarom zou je een groep mensen zó willen demoniseren?

Wat bedoel je met ‘dé narcist’?

Wat wordt trouwens überhaupt bedoeld met ‘de narcist’, is dat iemand die trekken heeft, aan de stoornis lijdt of gewoon iemand die in jouw ogen een egocentrische klootzak is? De term wordt overal te pas en te onpas rondgeslingerd, maar weet iemand nog wat hij of zij daar precies mee bedoelt? Kijk, iemand afraden een relatie te starten met een klootzak lijkt me een goed idee, iemand afraden een relatie te starten met ‘een narcist’ (wie/ wat bedoel je nou toch?) lijkt me… kortzichtig? Misschien is deze persoon wél te helpen?

Zelfdiagnosticering is gevaarlijk

Hoe denken mensen trouwens als leek te kunnen weten wie ‘een narcist’ zou zijn en wie niet? In onze maatschappij doen we veel te veel aan ‘zelfdiagnosticering’, terwijl narcistische persoonlijkheidsstoornis eigenlijk iets is wat alleen kan worden vastgesteld door een psychiater/ psycholoog en niet door leken binnen hun eigen relatie. “Mijn partner vertoont dit en dit gedrag, dús hij is een narcist.” Dat vind ik een zorgwekkende tendens. Misschien zou je je alsnog kunnen aanmelden voor een studie in de zorg als je álles denkt af te weten van psychische stoornissen, om te helpen om het gigantische personeelstekort en de wachtlijsten in de GGZ weg te werken. Dáár zouden we nou echt wat aan hebben.

Ernstige stoornis, maar niet automatisch onmogelijk

Als je meer leest over narcistische persoonlijkheidsstoornis leest, kun je niet anders dan concluderen dat het een ernstige stoornis met vaak grote uitwerking op intermenselijke relaties. Als oplossing voor dit probleem wordt vaak geopperd om zo snel mogelijk afstand te nemen van de narcistische persoon. Ik vind dat jammer. Ik zou zo graag willen zien of lézen hoe dit wél kan werken, in plaats van dat er wordt opgeroepen om maar zo snel mogelijk van de persoon in kwestie weg te rennen. Ik vind dat een te makkelijke weg. Er is alleen al een enorme variëteit in mensen met een legio aan karakter- en persoonlijkheidstrekken. Waarom zou er dan niet óók een variëteit aan mogelijke oplossingen kunnen bestaan?

Heb een béétje vertrouwen

Mensen met narcistische trekken of de stoornis zijn óók mensen die waarschijnlijk net zoals ieder ander juist wél behoefte hebben aan steun om hun trauma en problemen op te lossen, bijvoorbeeld in therapie. Natuurlijk is narcistische persoonlijkheidsstoornis iets heel heftigs en is niet iedereen met narcisme in staat om naar zichzelf te (willen) kijken, maar dit hoeft niet voor iedereen te gelden. Heb óók een beetje vertrouwen in het vermogen van mensen met narcisme die wél zelfbewust zijn en misschien door heel hard werken in therapie wél weer relaties aan kunnen gaan en goed kunnen functioneren. En bovendien: maken niet genoeg mensen zónder narcistische trekken óók een puinhoop van hun relaties?

Soms moet je jezelf redden

No hard feelings verder als je wél afstand neemt van iemand die zogezegd toxisch voor je is. Eigen zuurstofmasker eerst, zo is het dan ook wel weer, en soms moet je jezelf gewoon redden uit een situatie en dat geeft ook niet. Als iemand zich echt niet wíl laten helpen of als jij zelf totaal onderdoor gaat aan contact met iemand, dan lijkt het me heel gezond om jezelf te willen beschermen. Maar mocht je een keer in een lastige of heftige situatie met iemand belanden die narcistische trekken lijkt te hebben dan zou dat niet een automatische reden moeten zijn om het meteen al op een lopen te zetten.

(Volgens de psychologen die hooggevoeligheid beschrijven, zou trouwens 20% van de mensen dit PERSOONLIJKHEIDSKENMERK (blond haar, blauwe ogen, vindt koriander vies/ lekker, die shit) hebben. Zo giga-mega-speciaal is het dus helemaal niet. Jezelf continu enorm belangrijk voelen omdát je een hoog sensitief persoon zou zijn is dan weer een narcistisch trekje… 😉 )

Lees hier meer over narcisme:
“Wat is narcisme?”
“Waarom het goed is om een beetje narcistisch te zijn”
“Waarom een narcist geen slecht mens is”
“Noem iemand niet zomaar een narcist”
“Maar ben ik dan een narcist?”